Άγιος Βαλεντίνος: Πώς έγινε ο προστάτης των ερωτευμένων;

Κάθε χρόνο στις 14 Φεβρουαρίου τιμάται από την καθολική εκκλησία η μνήμη του Αγίου Βαλεντίνου. Η συγκεκριμένη ημέρα έχει καθιερωθεί ως «Ημέρα των Ερωτευμένων», αφού ο συγκεκριμένος Άγιος είναι προστάτης των ζευγαριών.

Σύμφωνα με την παράδοση ο Άγιος Βαλεντίνος ήταν ιερέας στη Ρώμη και βοηθούσε τους Χριστιανούς που ήταν θύματα διώξεων στην περιοχή, ενώ παράλληλα τελούσε και γάμους διαδίδοντας και στερεώνοντας έτσι τη χριστιανική πίστη. Η πράξη του αυτή θεωρούνταν έγκλημα, γι’ αυτό και συνελήφθη.

Μαρτύρησε και θάφτηκε σε χριστιανικό κοιμητήριο στην Βία Φλαμινία κοντά στο Πόντε Μιλβίο της βόρειας Ρώμης στις 14 Φεβρουαρίου, η οποία εορτάζεται ως Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το 496.

Ωστόσο, οι θρύλοι γύρω από τον Άγιο Βαλεντίνο και την ιστορία του είναι πολλοί.

Οι 3 επικρατέστεροι θρύλοι για τον Άγιο Βαλεντίνο

Η Καθολική Εγκυκλοπαίδεια και άλλες αγιογραφικές πηγές μιλάνε για τρεις Άγιους Βαλεντίνους που σχετίζονται με τις 14 Φεβρουαρίου.

Ένας ήταν Ρωμαίος ιερέας, ένας άλλος ήταν επίσκοπος της Ιντεράμνα (το σημερινό Τέρνι της Ιταλίας) που τάφηκε κατά μήκος της Βία Φλαμινία έξω από τη Ρώμη, σε διαφορετικές αποστάσεις από την πόλη. Ο τρίτος λέγεται ότι είναι ένας άγιος που μαρτύρησε την ίδια ημέρα με έναν αριθμό συντρόφων στη ρωμαϊκή επαρχία της Αφρικής.

Αν και οι υπάρχοντες αναφορές των μαρτυρίων των δύο πρώτων καταγεγραμμένων αγίων έχουν καθυστερημένη ημερομηνία και περιέχουν θρυλικά στοιχεία, ένας κοινός πυρήνας πραγματικών γεγονότων μπορεί να στηρίζεται στις δύο αναφορές και μπορεί να αναφέρεται σε ένα μόνο άτομο.

Σύμφωνα με την επίσημη βιογραφία της Μητρόπολης του Τέρνι, ο Μητροπολίτης Βαλεντίνος γεννήθηκε και έζησε στην Ιντεράμνα. Ενώ βρισκόταν σε προσωρινή διαμονή στη Ρώμη φυλακίστηκε, βασανίστηκε και μαρτύρησε εκεί στις 14 Φεβρουαρίου 269. Το σώμα του ρίχτηκε βιαστικά σε κοντινό νεκροταφείο και μερικές νύχτες αργότερα οι μαθητές του ανακάλυψαν το σώμα του και τον επέστρεψαν στο σπίτι.

Η Ρωμαϊκή Μαρτυρολογία, ο επίσημος κατάλογος αναγνωρισμένων αγίων της Καθολικής Εκκλησίας, δίνει μόνο έναν Άγιο Βαλεντίνο για τις 14 Φεβρουαρίου: ένα μάρτυρα που πέθανε στη Βία Φλαμινία.

Η καθιέρωση της γιορτής των ερωτευμένων

Τη σημασία που έχει σήμερα η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου την απέκτησε τον 14ο αιώνα, όπου συνδέθηκε με την έννοια της ευγενούς αγάπης και την πρώτη γραπτή αναφορά του ως αγίου την συναντάμε το 1382 στο ποίημα «Το Κοινοβούλιο των Πτηνών (Parlement of Foules)» του Τζέφρι Τσόσερ.

Τον 18ο αιώνα στην Αγγλία εξελίχθηκε σε περίσταση κατά την οποία οι ερωτευμένοι εξέφραζαν την αγάπη τους με λουλούδια, δώρα ή ευχητήριες κάρτες. Στην Ευρώπη, κλειδιά του Αγίου Βαλεντίνου δίνονταν στους εραστές «ως ένα ρομαντικό σύμβολο και πρόσκληση για να τους ξεκλειδώσουν την καρδιά», καθώς και στα παιδιά, ώστε να απομακρύνουν την νόσο του αγίου Βαλεντίνου. Τον 19ο αιώνα οι χειρόγραφες κάρτες αντικαταστάθηκαν από μαζικής παραγωγής ευχητήριες κάρτες.

Σήμερα η μέρα του Αγίου Βαλεντίνου, είναι επίσημη εορτή στην Αγγλικανική Κοινωνία, καθώς και στην Λουθηρανική Εκκλησία.

Στην περιοχή της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ωστόσο, ο Άγιος Βαλεντίνος ο Πρεσβύτερος γιορτάζεται στις 6 Ιουλίου και ο Ιερομάρτυρας Άγιος Βαλεντίνος (Ο Επίσκοπος του Τerni), γιορτάζεται στις 30 Ιουλίου.

Παρόλα αυτά, λόγω της γενικής ασάφειας του βίου του συγκεκριμένου Αγίου, έχει καθιερωθεί το όνομα Βαλεντίνος ή Βαλεντίνη να γιορτάζεται στις 14 Φεβρουαρίου, την επικρατέστερη ως ημέρα θανάτου του συγκεκριμένου.