Αρχική Σχολή Γονέων Ενθάρρυνση ή έπαινος; Μεγαλώστε ανεξάρτητα παιδιά γεμάτα αυτοπεποίθηση

Ενθάρρυνση ή έπαινος; Μεγαλώστε ανεξάρτητα παιδιά γεμάτα αυτοπεποίθηση

Ενθάρρυνση ή έπαινος; Μεγαλώστε ανεξάρτητα παιδιά γεμάτα αυτοπεποίθηση

Το παιδί χρειάζεται την ενθάρρυνση όπως το φυτό χρειάζεται ήλιο και νερό. Δυστυχώς εκείνα τα παιδιά που την χρειάζονται περισσότερο, την έχουν λιγότερο γιατί συμπεριφέρονται με τέτοιο τρόπο που η αντίδρασή μας τα σπρώχνει ακόμα παραπέρα στην αποθάρρυνση και την ανταρσία
Ρούντολφ Ντράικωρς*

Κοριτσάκι χαμογελάει

Συχνά επαινούμε το παιδί μας για το παραμικρό γιατί -από τις σκόρπιες κουβέντες κάποιων παιδαγωγών και ψυχολόγων- αυτό έχουμε καταλάβει ότι πρέπει να κάνουμε. Ακόμα και το παραμικρό κατόρθωμα, ακολουθείτε από ένα 'μπράβο'. Παρ' ολ' αυτά τα παιδιά μας ούτε σίγουρα για τον εαυτό τους, ούτε ανεξάρτητα μοιάζουν. Αντίθετα, για κάθε τους κίνηση αποζητούν ένα βλέμμα, ένα νεύμα ικανοποίησης από εμάς. Τι κάνουμε λάθος; Η Οικογενειακή σύμβουλος Ερατώ Χατζημιχαλάκη λέει πως "αν ένα παιδί ζει μες στην ενθάρρυνση μαθαίνει να έχει εμπιστοσύνη. Ενθάρρυνση όμως δεν είναι ούτε τι λέμε, ούτε τι κάνουμε αλλά πώς κάνουμε αυτό που κάνουμε. Έπαινος και ενθάρρυνση δεν είναι το ίδιο. Ο έπαινος επαινεί τον πρωταγωνιστή ενώ η ενθάρρυνση την πράξη.

Ο έπαινος ενδέχεται να έχει ένα ενθαρρυντικό αποτέλεσμα σε μερικά παιδιά, δεν είναι λίγες όμως οι φορές που αποθαρρύνει και προκαλεί αγωνία και φόβο. Μερικά φτάνουν στο σημείο να εξαρτηθούν απ' αυτόν και να δουλεύουν αποκλειστικά για την αναγνώριση σε ολοένα αυξανόμενους ρυθμούς. Επιτυχία που συνοδεύεται από ειδικό έπαινο για το αποτέλεσμα μπορεί να φοβίσει το παιδί πως δεν θα μπορέσει να το επαναλάβει ποτέ πια.

Ένα παιδί που φέρεται άσχημα είναι ένα παιδί που έχει κακή εικόνα για τον εαυτό του. Η ενθάρρυνση είναι το εργαλείο για την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης του παιδιού.

Ας ακολουθήσουμε λοιπόν κάποιες προτάσεις:

1. Βοηθήστε το παιδί να αναπτύξει το θάρρος να είναι ατελές

Είναι σημαντικό να μάθει να διδάσκεται από τα λάθη του και αυτό θα το καταφέρει αν μάθει να τα αναγνωρίζει. «Έκανες λοιπόν λάθος.... ας δούμε τι μπορείς να μάθεις από αυτό». Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για ό,τι έχει γίνει ήδη. Ο άνθρωπος όμως μπορεί πάντα να κάνει κάτι για το μέλλον. Τα λάθη μπορούν να διδάξουν στο παιδί πολλά και θα μάθει πολλά αν δεν νιώσει δυσάρεστα επειδή έκανε ένα λάθος.

2. Να εργάζεστε για τη βελτίωση, όχι για την τελειότητα

«Βλέπω πως έχεις βελτίωση σε .....» Η ανάπτυξη και η βελτίωση είναι κάτι που θα έπρεπε να περιμένουμε από όλα τα παιδιά. Ίσως δεν βρίσκονται στο σημείο που θα θέλαμε εμείς αν όμως υπάρχει πρόοδος υπάρχει μικρότερη πιθανότητα για αποθάρρυνση. Αν μπορέσουν να δουν κάποια βελτίωση συνήθως θα εξακολουθήσουν την προσπάθεια.

3. Να επιδοκιμάζετε την προσπάθεια και όχι το αποτέλεσμα

«Μου αρέσει που προσπαθείς να συνέχισε... μην παραιτείσαι.» Όταν ένα παιδί προσπαθεί αλλά δεν πετυχαίνει, μια παρόμοια παρατήρηση μπορεί να βοηθήσει.

4. Να ξεχωρίζεται το δημιούργημα από τον δημιουργό του

Μπορούμε να αποδοκιμάσουμε μία πράξη του παιδιού αλλά όχι το παιδί. «Μου αρέσεις εσύ, δεν μου αρέσει όμως αυτό που κάνεις». Συχνά ένα παιδί που έχει κάνει ένα λάθος ή έχει φερθεί με άσχημο τρόπο νιώθει ότι δεν το αγαπούν. Έχει μεγάλη σημασία να ξεχωρίσουμε ανάμεσα στο παιδί και την συμπεριφορά του ανάμεσα στην πράξη και σε αυτόν που την έκανε.

5. Δείξτε την εμπιστοσύνη σας στο παιδί αλλά με ειλικρίνεια, γι' αυτό πρέπει πρώτα να μάθουμε να το εμπιστευόμαστε

«Επειδή σε ξέρω καλά έχω εμπιστοσύνη ότι θα τα καταφέρεις » Μόνον όταν κάποιος νιώθει ότι τον εμπιστεύονται (άρα αξίζει) μπορεί να αγωνιστεί για να πετύχει κάτι.

6. Μην παίρνετε το λάθος για αποτυχία

Συνήθως η αποτυχία κρύβει έλλειψη ικανότητας όχι έλλειψη δυνατότητας. Η αξία κάποιου δεν εξαρτάται από την επιτυχία του σε κάτι. «Ξέρω ότι μπορείς να προσπαθήσεις ξανά» εκείνοι που νομίζουν ότι πρέπει όλα να τα κάνουν τέλεια, συχνά φοβούνται να προσπαθήσουν κάτι καινούργιο μήπως κάνουν κάποιο λάθος ή αποτύχουν.

7. Να παρακινείτε και να καθοδηγείτε το παιδί αλλά μην προσπαθείτε να το παρασύρετε προς τα μπρος, αφήστε το να πορεύεται με τη δική του ταχύτητα.

8. Αναγνωρίστε στο παιδί την διαφορετικότητά του

Μπορεί να θέλετε να γίνει ίδιο με σας σε κάποιο θέμα εκείνο όμως μπορεί να μην θέλει τουλάχιστο αυτή την περίοδο.

9. Εντάξτε το παιδί μέσα στην ομάδα

Αντιμετωπίζοντάς το σαν κάτι ξεχωριστό του αυξάνεται την υπερβολική φιλοδοξία. Ένα υπερβολικά φιλόδοξο παιδί που δεν τα καταφέρνει να είναι ο πρώτος συνήθως μεταπηδά στην άλλη άκρη λέγοντας (υποσυνείδητα) «Αφού δεν μπορώ να είμαι ο πρώτος ας είμαι ο τελευταίος».

10. Δεν μπορούμε να διορθώσουμε τα λάθη ενός παιδιού αν πρώτα δεν αρχίσουμε να ανακαλύπτουμε τα θετικά του σημεία.

11. Μην προσπαθείτε να γιατρέψετε το τραυματισμένο «εγώ» του παιδιού αποθαρρύνοντας ή περιφρονώντας τους άλλους.

Χαρούμενα παιδιά

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Στη προσπάθειά μας να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας θα έχουμε ήδη κάνει τη μισή δουλειά αν σταματήσουμε να τα αποθαρρύνουμε. Ας έχουμε κατά νου ότι η αποθάρρυνση είναι μεταδοτική.

  • Μόλις εμφανισθεί η αποθάρρυνση και αρχίσει να αναπτύσσεται, διαστρεβλώνεται η προσωπικότητα.
  • Η αποθάρρυνση μειώνει τον αυτοσεβασμό, καθιστά το παιδί ευάλωτο, δειλό, φοβισμένο και μειώνει την ψυχική αντοχή του.
  • Η αποθάρρυνση οδηγεί το παιδί σε μια ηττοπαθή συμπεριφορά και το κατευθύνει στο να παράτα κάθε προσπάθεια ιδιαίτερα όταν έρθει αντιμέτωπο με οτιδήποτε του προκαλεί δυσκολία ή το φέρνει σε αμηχανία. Σε άλλες περιπτώσεις οδηγεί στην επανάσταση και στην παραβατική συμπεριφορά.
  • Η αποθάρρυνση μεγαλώνει το αίσθημα κατωτερότητας που όλα τα ανθρώπινα πλάσματα δοκιμάζουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και συχνά οδηγεί στην εκδίκηση.

Λόγια ενθάρρυνσης

Φράσεις που δείχνουν παραδοχή

• Μου αρέσει ο τρόπος που το χειρίσθηκες!
• Μου αρέσει ο τρόπος που αντιμετωπίζεις το πρόβλημα!
• Χαίρομαι που σου αρέσει η μελέτη
• Χαίρομαι που ευχαριστήθηκες μ’ αυτό.
• Εφόσον δεν είσαι ικανοποιημένος τι νομίζεις ότι μπορείς να κάνεις ώστε να ικανοποιηθείς αρκετά;
• Φαίνεται ότι ευχαριστήθηκες μ’ αυτό.

Φράσεις που δείχνουν εμπιστοσύνη

• Επειδή σε ξέρω καλά, είμαι σίγουρη ότι θα τα καταφέρεις.
• Έχω εμπιστοσύνη στη κρίση σου.
• Είναι δύσκολο, είμαι όμως σίγουρη ότι θα το ξεπεράσεις.
• Θα βρεις μια λύση

Φράσεις που συγκεντρώνουν την προσοχή στη συνεισφορά

• Σ’ ευχαριστώ ήταν μεγάλη βοήθεια.
• Ήταν πολύ ωραίο εκ μέρους σου που νοιάστηκες για ….
• Χρειάζομαι τη βοήθειά σου για

Φράσεις που αναγνωρίζουν την προσπάθεια και τη βελτίωση

• Φαίνεται ότι κατέβαλες μεγάλη προσπάθεια γι’ αυτό.
• Φαίνεται ότι ξόδεψες πολλή ώρα για να βρεις μια λύση
• Βλέπω ότι προχωρείς καλά
• Κοίταξε πόση πρόοδο έχεις κάνει
• Έχεις μεγάλη βελτίωση στο …
• Ίσως πιστεύεις ότι δεν έφτασες ακόμα το στόχο σου. Κοίτα όμως πόσο πολύ έχεις προχωρήσει

Ξεχωρίστε τον έπαινο από την ενθάρρυνση

ΕΠΑΙΝΟΣ
  1.  Μα τι καλό παιδί που είσαι.
  2. Α! Μπράβο το έκανες όπως σου είπα.
  3. Όλα «Α»! Τι δώρο θες να σου πάρω;
  4. Είμαι τόσο περήφανη για σένα.
  5. Μ’ άρεσε αυτό που έκανες.
  6. Πάντα είσαι τέλειος.
  7. Πάντα έχεις την «σωστή» απάντηση τι έγινε τώρα;
  8. Είσαι ο καλύτερος στην ομάδα σου.
  9. Χαίρομαι που με άκουσες και έκανες αυτό που σου είπα.
  10. Τέλεια! Αυτό περίμενα από σένα.
  11. Το έκανες καλύτερα απ’ τον καθένα.
  12. Ξέρεις πώς να με ευχαριστείς.
  13. Με περισσότερη δουλειά θα τα καταφέρεις
  14.  Μπράβο!
ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ
  1.  Εκτιμώ πολύ τη βοήθειά σου.
  2. Βρήκες πώς γίνεται ε;
  3. Δούλεψες σκληρά, το αξίζεις.
  4. Θα πρέπει να είσαι περήφανη για τον εαυτό σου.
  5. Πώς αισθάνεσαι μ’ αυτό που έκανες;
  6. Τη μοναδικότητά σου εσύ τη δημιουργείς.
  7. Πιστεύω σε σένα κι έτσι ξέρω πως μαθαίνεις ακόμη κι από τα λάθη σου.
  8. Λειτουργείς πολύ ωραία με την ομάδα σου.
  9. Σε εμπιστεύομαι. Εμπιστεύομαι την κρίση σου.
  10. Εσύ αποφασίζεις τι είναι το καλύτερο για σένα.
  11. Έκανες το καλύτερο που μπορούσες.
  12. Σ’ αγαπώ ότι κι αν κάνεις.
  13. Κοίτα πόσο έχεις προχωρήσει, μπορείς να τα καταφέρεις.
  14. Ωραία!

Η οικογενειακή σύμβουλος Ερατώ Χατζημιχαλάκη μας θυμίζει ότι οι γονείς πρέπει ν' αγαπάμε χωρίς όρους: "Δεν σ’ αγαπώ γι’ αυτό που έκανες ή γι’ αυτό που δεν έκανες. Σ’ αγαπώ γι’ αυτό που είσαι και αυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο με κανέναν και για κανέναν λόγο".

Ερατώ Χατζημιχαλάκη

Οικογενειακής Σύμβουλος

elpizo@allazo.gr

www.allazo.gr


Επικοινωνήστε μαζί μας:

Μύλων 75 104 41 Αθήνα
+30 210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.com.cy

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.com.cy

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.